Τα Οφέλη της Κηδεμονίας Σκύλου

Τα οφέλη της κηδεμονίας σκύλου, τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το τετράποδο, είναι περισσότερα και σημαντικότερα από όσο ίσως γνωρίζουμε.

Τελευταία Αναθεώρηση: 21/03/2018

Στις μέρες μας, πολλές έρευνες πιστοποιούν ότι η κηδεμονία σκύλου προσφέρει πολλαπλά οφέλη στον άνθρωπο, αλλά και στον σκύλο. Το 2015 η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Harvard δημοσίευσε έκθεση, η οποία παρουσίαζε τα αποτελέσματα πολλαπλών ερευνών που είχαν διεξαχθεί ως τότε με αντικείμενο τα οφέλη της συντροφιάς με σκύλο.

Η έκθεση, με τίτλο «Γίνε Υγιής, Πάρε έναν Σκύλο», καταλήγει ότι από το σύνολο των ερευνών που εξετάστηκαν προκύπτει ξεκάθαρα ότι η κηδεμονία σκύλου μπορεί να έχει μετρήσιμη θετική επίδραση στη διάθεση, την επίγνωση, τη γενική ευεξία, την υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος, την απώλεια βάρους, την κοινωνική αλληλεπίδραση, ακόμη και τη δυνητική διάρκεια ζωής (Bittel, 2015).

Πιο συγκεκριμένα, η έκθεση του Harvard συμπεραίνει ότι οι σκύλοι δεν προσφέρουν στους ανθρώπους μόνο ασυναγώνιστη συντροφικότητα, αλλά επιπλέον μπορούν να τονώσουν την υγεία τους. Συνοπτικά, αναφέρονται τα ακόλουθα οφέλη της κηδεμονίας σκύλου (Harvard Medical School, 2015):

  • Μας υπενθυμίζει να είμαστε περισσότερο δραστήριοι και να ασκούμαστε σωματικά
  • Μας κάνει πιο κοινωνικούς και λιγότερο απομονωμένους
  • Βελτιώνει τη ζωή των μεγαλύτερων ηλικιακά ανθρώπων
  • Μειώνει την πίεση του αίματος και τους καρδιακούς παλμούς
  • Μας βοηθά να είμαστε πιο ήρεμοι, με μεγαλύτερη επίγνωση, και περισσότερο παρόντες στη ζωή μας

Η βελτίωση της ανθρώπινης υγείας ως αποτέλεσμα της κατοχής σκύλου έχει καταγραφεί σε πάρα πολλές έρευνες ανά τον κόσμο. Στη Νορβηγία η Andreassen κ.ά. (2013) διαπιστώνει ότι οι περισσότεροι κηδεμόνες σκύλων είναι δεμένοι με τα τετράποδά τους, γεγονός που τους οδηγεί σε περισσότερη καθημερινή άσκηση και σε καλύτερη αντιλαμβανόμενη φυσική και νοητική υγεία.

Στις ΗΠΑ, η έρευνα των McConnell και Brown (2011) απέδειξε ότι οι κάτοχοι σκύλων συχνά:

  • Βιώνουν μεγαλύτερη ευεξία, π.χ. υψηλότερη αυτοεκτίμηση, περισσότερη ευτυχία, λιγότερη κατάθλιψη και μοναξιά,
  • Έχουν πιο υγιή χαρακτηριστικά προσωπικότητας, όπως μεγαλύτερη συναίσθηση και επίγνωση, και
  • Επιδεικνύουν λιγότερο αρνητισμό στις σχέσεις τους, π.χ. λιγότερες φοβίες και προκαταλήψεις.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της συγκεκριμένης έρευνας είναι ότι οι κηδεμόνες που απολάμβαναν τα μεγαλύτερα οφέλη από τους σκύλους τους ήταν πιο κοντά σε σημαντικούς ανθρώπους στη ζωή τους και λάμβαναν περισσότερη υποστήριξη από αυτούς, όχι λιγότερη.

Σε άλλη έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε βρέφη ηλικίας έως ενός έτους, διαπιστώθηκε ότι η ύπαρξη σκύλου στο σπίτι μειώνει τις πιθανότητες ανάπτυξης αλλεργιών μέχρι 33% και μπορεί να βελτιώσει το ανοσοποιητικό σύστημα (Gern κ.ά., 2004).

Η Vartan (2015) αναφέρει ότι η συναναστροφή των παιδιών με κατοικίδια ζώα (σκύλο, γάτα, κουνέλι, χάμστερ κ.ά.) μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να καλλιεργήσουν τις δεξιότητες εκείνες που οδηγούν σε υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη (Emotional Intelligence – EQ). Σύμφωνα με τον Goleman (1995, αναφέρεται στην Επιτροπάκη, 2008), συναισθηματική νοημοσύνη είναι «η ικανότητα να αναγνωρίζει κανείς τα δικά του συναισθήματα και αυτά των άλλων, και να μπορεί να χειρίζεται αποτελεσματικά τα συναισθήματά του και τις διαπροσωπικές του σχέσεις».

Η υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη ενισχύει την επαγγελματική επιτυχία, την επιχειρηματικότητα, τις ηγετικές ικανότητες, την υγεία, την ικανοποίηση από τις σχέσεις, το χιούμορ και την ευτυχία (Chamorro-Premuzic, 2013). Σύμφωνα με το Talent Smart, το 90% των ατόμων που έχουν υψηλές επιδόσεις στο χώρο εργασίας έχει υψηλό EQ, ενώ το 80% όσων έχουν χαμηλές επιδόσεις έχει χαμηλό EQ (Preston, 2014). Σε αντίθεση με τη γνωστική νοημοσύνη (IQ), η οποία είναι πολύ δύσκολο να αλλάξει, η συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να αυξηθεί μέσω συνειδητής εξάσκησης και εκπαίδευσης (Chamorro-Premuzic, 2013).

Η Ιατρική Σχολή του Harvard (2015) υποστηρίζει ότι ένα από τα σημαντικότερα οφέλη της αλληλεπίδρασης με σκύλο είναι η επίγνωση, δηλαδή η σκόπιμη εστίαση της προσοχής μας στην παρούσα στιγμή. Η επίγνωση περιλαμβάνει τη διαγραφή του παρελθόντος και του μέλλοντος από το μυαλό μας, έτσι ώστε η κάθε στιγμή να βιώνεται καθώς ξεδιπλώνεται. Σύμφωνα με την έκθεση, η επίγνωση μας βοηθά να εκτιμούμε περισσότερο τις μικρές καθημερινές εμπειρίες.

Το κορυφαίο Πανεπιστήμιο μας προτείνει να αφήσουμε το τετράποδο να μας διδάξει τον τρόπο: «δεν έχουμε παρά να προσέξουμε πόσο χαρούμενα παρών είναι ο σκύλος όταν περπατάει έξω στον κόσμο· με το κεφάλι ψηλά, την ουρά να κουνιέται, και σε συνεχή εγρήγορση, είναι ανοιχτός σε κάθε νέα εικόνα, μυρωδιά, ήχο, άνθρωπο, ή ζώο». Η επιθυμία του σκύλου να βιώσει στο έπακρο όλα όσα συμβαίνουν, «ρουφώντας» (σχεδόν κυριολεκτικά) κάθε εμπειρία που βρίσκει ενδιαφέρουσα, είναι πραγματικά εντυπωσιακή.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Dr Bradshaw του Πανεπιστημίου του Bristol γράφει σχετικά: «Αλλά η επικοινωνία υποτίθεται ότι είναι μια αμφίδρομη διαδικασία, και μια από τις πιο πλούσιες εμπειρίες της κατοχής σκύλου είναι η ανακάλυψη ότι σε εκπαιδεύει κι εκείνος. Ίσως να νομίζετε ότι (η κατοχή σκύλου) περιλαμβάνει μόνο ρίψη ξύλων και δυναμωτικές βόλτες, αλλά πολύ γρήγορα θα διαπιστώσετε ότι αυτό που λαμβάνετε είναι μια εκπαίδευση σε έναν εντελώς καινούριο αισθητήριο κόσμο, σε μια ζωή που δεν κυριαρχείται από το μυαλό, και στην τυπική κατάπληξη του τι συμβαίνει ακριβώς τώρα» (Buthurst, 2011).

Η τελευταία έρευνα με αντικείμενο τα οφέλη της συντροφιάς με σκύλο δημοσιεύθηκε το 2017 και συμπεριέλαβε ένα τεράστιο δείγμα 3,4 εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ουψάλα στη Σουηδία εξέτασαν τα εθνικά μητρώα ανδρών και γυναικών ηλικίας από 40 έως 80 ετών που δεν είχαν ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων. Η έρευνα ξεκίνησε το 2001 με παρακολούθηση των ιατρικών αρχείων του δείγματος – καθώς και αν έχουν καταγραφεί ως κηδεμόνες σκύλου – και διήρκεσε περίπου 12 χρόνια. Τα μητρώα ιδιοκτησίας σκύλων είναι υποχρεωτικά στη Σουηδία, και κάθε επίσκεψη σε νοσοκομείο καταγράφεται σε εθνική βάση δεδομένων.

Διαπιστώθηκε ότι οι κηδεμόνες σκύλων είχαν χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου λόγω καρδιαγγειακών παθήσεων από όσους δεν είχαν σκύλο, καθώς και χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από άλλες αιτίες. Αυτό ίσχυε ανεξάρτητα από παράγοντες όπως το κάπνισμα, ο δείκτης μάζας σώματος και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση.

Η προστατευτική επίδραση της συντροφιάς με σκύλο ήταν ιδιαίτερα εμφανής στους ανθρώπους που ζούσαν μόνοι τους, οι οποίοι γενικά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου από αυτούς που ζουν με άλλους ανθρώπους. Οι άνθρωποι που ζούσαν μόνοι τους με σκύλο είχαν 33% μικρότερο κίνδυνο θανάτου και 11% μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, από όσους ζούσαν μόνοι τους χωρίς σκύλο.

Τα οφέλη της κηδεμονίας σκύλου για τον άνθρωπο είναι πολλά και σημαντικά· μας υποκινεί να είμαστε πιο δραστήριοι, μας κάνει περισσότερο εύθυμους, πιο ευσυνείδητους, αυξάνει την κοινωνικότητά μας, την υπευθυνότητα και τη συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών, μας προσφέρει ασφάλεια και καθαρή αγάπη. Ο σκύλος μας προτρέπει να είμαστε περισσότερο ευγνώμονες και να δίνουμε σημασία σε απλές καθημερινές εμπειρίες που έχουν αξία, αλλά προηγουμένως περνούσαν απαρατήρητες. Βγάζει στην επιφάνεια τα αγνότερα των συναισθημάτων μας, τα φωτίζει και τα ενισχύει, τα καθιστά πρωταγωνιστές.

Ταυτόχρονα, η συναναστροφή ανθρώπου – σκύλου ωφελεί και το τετράποδο. Χρειάζεται όμως να γνωρίζουμε ότι για να αποκομίσουν και οι δύο πλευρές τα μέγιστα δυνατά οφέλη θα πρέπει, σε κάποιο βαθμό, να συγχρονίσουμε τον τρόπο ζωής μας με τις ανάγκες του σκύλου: συχνές βόλτες, κατάλληλη διατροφή, συνεπής εκπαίδευση, κοινές δραστηριότητες. Σε αναγνώριση της υπευθυνότητάς μας, ο σκύλος θα την ανταποδώσει πολλαπλάσια.

Πηγές

  1. Andreassen, G., Stenvold, L.C. & Rudmin, F.W. (2013) «My Dog is My Best Friend: Health Benefits of Emotional Attachment to a Dog», Phychology & Society, Vol. 5 (2), pp. 6 – 23. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 14/7/2017.
  2. Bittel, M. (2015) «Harvard Says, Get a Dog! Its New Report Details the Many Ways Having a Dog Make us Healthy», Dogster (Oct 19). Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 14/7/2017.
  3. Buthurst, B. (2011) «In Defense of Dogs, John Bradshaw – Review», The Guardian (24 July). Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 13/7/2017.
  4. Chamorro-Premuzic, T. (2013) «Can You Really Improve Your Emotional Intelligence?», Harvard Business Review (May 29). Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 15/2/2018.
  5. Eπιτροπάκη, Ο. (2008) «Ηγεσία και Συναισθηματική Νοημοσύνη: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; (Μέρος 1ο)» (17/3). Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 15/2/2018.
  6. Harvard Medical School Special Health Reports, (2015) Get Healthy, Get a Dog: The Health Benefits of Canine Companionship, Harvard University (Mar 30). Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 15/7/2017.
  7. McConnell, A.R. & Brown, C.M. (2011) «Friends With Benefits: On the Positive Consequence of Pet Ownership», American Psychological Association, Vol. 11 (6), pp. 1239 – 1252. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 14/7/2017.
  8. Mubanga, Μ., Byberg L., Nowak, C., Egenvall, A., Magnusson, P.K., Ingelsson, E. & Fall, T. (2017) “Dog ownership and the risk of cardiovascular disease and death – a nationwide cohort study”, Scientific Reports (17 Nov), Volume 7, Article number: 15821  doi:10.1038/s41598-017-16118-6. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 21/3/2018.
  9. Preston, Ni, M. (2014) «How to Increase Your Emotional Intelligence – 6 Essentials», Psychology Today (Oct 5). Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 15/2/2018.
  10. Vartan, S. (2015) «Kids Who Grow Up With Dogs and Cats are More Emotionally Intelligent and Compassionate», Mother Nature Network (Apr 27). Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 15/2/2018.